اعلامیه جهانی حقوق بشر
مقدمه
اعلامیه جهانی حقوق بشر در ۱۰ دسامبر ۱۹۴۸ توسط مجمع عمومی سازمان ملل تصویب شد. این سند در واکنش به فجایع جنگ جهانی دوم و هولوکاست نوشته شد تا تکرار چنین جنایاتی را ناممکن سازد.
ساختار اعلامیه
- مواد ۱-۲: اصول کلی — تمام انسانها آزاد و برابر در حقوق زاده میشوند
- مواد ۳-۱۱: حقوق فردی — زندگی، آزادی، ممنوعیت بردگی و شکنجه
- مواد ۱۲-۱۷: حقوق فرد در رابطه با جامعه — حریم خصوصی، تابعیت، مالکیت
- مواد ۱۸-۲۱: آزادیهای اساسی — فکر، وجدان، مذهب، بیان، تجمع
- مواد ۲۲-۲۷: حقوق اقتصادی و اجتماعی — کار، آموزش، بهداشت
- مواد ۲۸-۳۰: چارچوب عمومی
مواد کلیدی برای ایرانیان
- ماده ۱۸: آزادی فکر، وجدان و مذهب (نقض: اجبار حجاب، آزار بهائیان)
- ماده ۱۹: آزادی بیان (نقض: سانسور، زندانیکردن روزنامهنگاران)
- ماده ۲۰: آزادی تجمع (نقض: سرکوب تظاهرات)
- ماده ۲۱: حق مشارکت در حکومت (نقض: انتخابات مهندسیشده)
نکات کلیدی
- اعلامیه جهانی حقوق بشر مهمترین سند حقوقی تاریخ بشر است
- ایران در ۱۹۴۸ به اعلامیه رأی مثبت داد — جمهوری اسلامی آن را «غربی» میخواند
- اعلامیه الزامآور حقوقی نیست اما مبنای معاهدات الزامآور شده
- شناخت این حقوق نخستین گام دفاع از آنهاست