جامعه مدنی و مشارکت سیاسی

مقدمه

جامعه مدنی به مجموعه نهادها، سازمان‌ها و فعالیت‌های داوطلبانه‌ای گفته می‌شود که مستقل از دولت و بازار فعالیت می‌کنند. جامعه مدنی قوی پایه دموکراسی سالم است.

اجزای جامعه مدنی

• سازمان‌های مردم‌نهاد (NGOs): سازمان‌هایی که بدون هدف سودآوری برای منافع عمومی فعالیت می‌کنند
• اتحادیه‌های صنفی: سازمان‌های کارگری و حرفه‌ای
• رسانه‌های مستقل: روزنامه‌ها، تلویزیون‌ها و رسانه‌های آنلاین غیردولتی
• نهادهای مذهبی: مساجد، کلیساها و مراکز مذهبی مستقل
• دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی: تولید دانش و نقد مستقل
• جنبش‌های اجتماعی: جنبش زنان، محیط‌زیست، حقوق بشر

اشکال مشارکت سیاسی

مشارکت سنتی

• رأی‌دادن در انتخابات
• عضویت در احزاب سیاسی
• تماس با نمایندگان

مشارکت غیرسنتی

• تظاهرات و راهپیمایی
• امضای طومار
• بایکوت اقتصادی
• فعالیت در شبکه‌های اجتماعی

جامعه مدنی و دموکراسی

الکسی دو توکویل، متفکر فرانسوی، در سفر به آمریکا (۱۸۳۱) دریافت که قدرت دموکراسی آمریکا در انجمن‌ها و تشکل‌های داوطلبانه مردمی نهفته است:

• جامعه مدنی قوی مانع خودکامگی حکومت می‌شود
• مردم از طریق نهادهای مدنی مهارت‌های دموکراتیک را می‌آموزند
• جامعه مدنی صدای اقشاری است که در سیاست رسمی شنیده نمی‌شوند

نکات کلیدی

• جامعه مدنی حد فاصل بین خانواده و دولت است
• دموکراسی بدون جامعه مدنی فعال پایدار نیست
• حکومت‌های اقتدارگرا همیشه جامعه مدنی را سرکوب می‌کنند — نشانه ترس از آزادی
• مشارکت سیاسی فراتر از رأی‌دادن است — هر اقدام شهروندی یک عمل سیاسی است