دوقطبی، تکقطبی و چندقطبی
مقدمه
نظم بینالمللی بر اساس توزیع قدرت بین قدرتهای بزرگ تعریف میشود. سه الگوی اصلی: تکقطبی، دوقطبی و چندقطبی.
انواع
- تکقطبی: یک ابرقدرت غالب (آمریکا پس از ۱۹۹۱)
- دوقطبی: دو ابرقدرت رقیب (جنگ سرد: آمریکا و شوروی)
- چندقطبی: چند قدرت بزرگ (اروپای قرن ۱۹، و احتمالاً آینده)
وضعیت کنونی
- نظم تکقطبی آمریکایی در حال ضعف
- ظهور چین به عنوان رقیب اصلی
- بازگشت روسیه، قدرتیابی هند
- حرکت به سمت نظم چندقطبی
نکات کلیدی
- ایران باید برای نظم چندقطبی آماده باشد
- در نظم چندقطبی فرصتها بیشتر اما پیچیدگیها هم بیشتر است
- سیاست خارجی عقلانی: نه وابستگی مطلق به یک قدرت و نه دشمنی با همه