انقلاب صنعتی و پیامدهای سیاسی آن
مقدمه
انقلاب صنعتی (از حدود ۱۷۶۰ در بریتانیا) تحولی بنیادین در شیوه تولید بود که جهان را از اقتصاد کشاورزی به اقتصاد صنعتی تبدیل کرد. پیامدهای سیاسی این تحول به اندازه پیامدهای اقتصادیاش عظیم بود.
تحولات اصلی
- جایگزینی کار دستی با ماشینآلات
- شهرنشینی سریع و شکلگیری طبقه کارگر
- رشد طبقه متوسط صنعتی و تجاری
- افزایش ثروت ملی اما همراه با نابرابری شدید
پیامدهای سیاسی
شکلگیری طبقه کارگر
- کارگران صنعتی در شرایط سخت کار میکردند (ساعات طولانی، دستمزد ناچیز، کار کودکان)
- جنبش کارگری و اتحادیهها شکل گرفتند
- خواستهها: حق رأی عمومی، قوانین کار، حقوق اجتماعی
دموکراتیزاسیون
- طبقه متوسط جدید خواهان مشارکت سیاسی شد
- گسترش تدریجی حق رأی از اشراف به مردان بالغ و سپس زنان
- احزاب سیاسی مدرن شکل گرفتند
ایدئولوژیهای جدید
- لیبرالیسم: حمایت از بازار آزاد و حقوق فردی
- سوسیالیسم و مارکسیسم: نقد نابرابری سرمایهداری
- محافظهکاری: مقاومت در برابر تغییرات سریع
امپریالیسم
- نیاز به مواد خام و بازار فروش، استعمار کشورهای آسیایی و آفریقایی را تشدید کرد
- رقابت امپریالیستی زمینهساز جنگ جهانی اول شد
نکات کلیدی
- انقلاب صنعتی پایههای نظم سیاسی سنتی را بر هم زد
- جنبش کارگری و مطالبه حقوق اجتماعی میراث سیاسی آن است
- نابرابری اقتصادی میتواند به بیثباتی سیاسی منجر شود
- تحول اقتصادی بدون اصلاحات سیاسی پایدار نیست